Begrippenlaag

Concepten

Concepten vormen de brug tussen denkers en artikelen. Ze maken zichtbaar welke economische, politieke en morele patronen steeds terugkeren in Staatslogica.

Start hier

Subjectieve waardeleer

kern

Waarde zit niet in dingen, maar in menselijke waardering.

Oostenrijkse economie

Tijdsvoorkeur

kern

Een goed nu wordt hoger gewaardeerd dan hetzelfde goed later.

Oostenrijkse economie

Sound money

kern

Geld dat koopkracht bewaart en niet politiek wordt gemanipuleerd.

Oostenrijkse economie

Cantillon-effect

kern

Nieuw geld bereikt niet iedereen tegelijk.

Oostenrijkse economie

Knowledge problem

kern

Kennis is verspreid en kan niet centraal worden verzameld.

Oostenrijkse economie

Austrian business cycle theory

kern

Kunstmatig lage rente veroorzaakt verkeerde investeringen.

Oostenrijkse economie

Wat men ziet en niet ziet

kern

Beleid toont zichtbare baten en verbergt verspreide kosten.

Staatslogica

Public choice

kern

Politieke actoren hebben ook eigenbelang.

Staatslogica

Interventionistische spiraal

kern

Interventies veroorzaken problemen die nieuwe interventies rechtvaardigen.

Staatslogica

Ratchet effect

kern

Overheidsmacht groeit in crises en krimpt daarna niet volledig terug.

Staatslogica

Fiscale illusie

kern

Burgers onderschatten de werkelijke kosten van de staat.

Staatslogica

Hoe dit werkt

Artikelen kunnen naar concepten verwijzen. Een artikel over centrale banken kan bijvoorbeeld gekoppeld worden aan het Cantillon-effect, sound money en fiscale illusie. Zo wordt elk nieuwsartikel ook een ingang naar het onderliggende denkraam.

Oostenrijkse economie

16 concepten

Methodologisch individualisme

Niet collectieven handelen, maar mensen.

Oostenrijkse economie

Subjectieve waardeleer

kern

Waarde zit niet in dingen, maar in menselijke waardering.

Oostenrijkse economie

Marginale analyse

Mensen beslissen aan de marge: de volgende eenheid telt.

Oostenrijkse economie

Tijdsvoorkeur

kern

Een goed nu wordt hoger gewaardeerd dan hetzelfde goed later.

Oostenrijkse economie

Kapitaalstructuur

Productie bestaat uit tijd, stappen en specifieke kapitaalgoederen.

Oostenrijkse economie

Hard money

Geld dat niet willekeurig kan worden uitgebreid.

Oostenrijkse economie

Sound money

kern

Geld dat koopkracht bewaart en niet politiek wordt gemanipuleerd.

Oostenrijkse economie

Cantillon-effect

kern

Nieuw geld bereikt niet iedereen tegelijk.

Oostenrijkse economie

Economische calculatie

Zonder echte marktprijzen is rationele allocatie onmogelijk.

Oostenrijkse economie

Knowledge problem

kern

Kennis is verspreid en kan niet centraal worden verzameld.

Oostenrijkse economie

Spontane orde

Orde kan ontstaan zonder centraal ontwerp.

Oostenrijkse economie

Austrian business cycle theory

kern

Kunstmatig lage rente veroorzaakt verkeerde investeringen.

Oostenrijkse economie

Malinvestment

Investeringen die alleen door kunstmatig goedkoop krediet rendabel lijken.

Oostenrijkse economie

Entrepreneurship

Ondernemers ontdekken kansen, prijzen en fouten.

Oostenrijkse economie

Prijs als informatie

Prijzen dragen kennis over schaarste, voorkeuren en alternatieven.

Oostenrijkse economie

Free banking

Bankieren zonder centrale bank en met concurrentie in geld en krediet.

Oostenrijkse economie

Staatslogica

12 concepten

Wat men ziet en niet ziet

kern

Beleid toont zichtbare baten en verbergt verspreide kosten.

Staatslogica

Public choice

kern

Politieke actoren hebben ook eigenbelang.

Staatslogica

Rent-seeking

Verdienen via politieke toegang in plaats van waardecreatie.

Staatslogica

Regulatory capture

Regulering wordt gekaapt door gereguleerde belangen.

Staatslogica

Interventionistische spiraal

kern

Interventies veroorzaken problemen die nieuwe interventies rechtvaardigen.

Staatslogica

Moreel risico

Wie kosten kan afwentelen, neemt meer risico.

Staatslogica

Diffuse kosten, geconcentreerde baten

Kleine kosten voor velen, grote baten voor enkelen.

Staatslogica

Noodtoestand als bestuursmodel

Crisis wordt een manier van regeren.

Staatslogica

Ratchet effect

kern

Overheidsmacht groeit in crises en krimpt daarna niet volledig terug.

Staatslogica

Fiatgeld als staatsfinanciering

Geldcreatie financiert macht zonder expliciete belastingstemming.

Staatslogica

Fiscale illusie

kern

Burgers onderschatten de werkelijke kosten van de staat.

Staatslogica

Afhankelijkheidscreatie

De staat maakt burgers afhankelijk en noemt dat bescherming.

Staatslogica

Totaal: 31 concepten. De kernconcepten zijn bedoeld als eerste leerroute.